Iакиф Iинан

 

 

 

 

 

 

 

 

Гугъэм хуэуса 

Си бгыр япэщIэскъузащ гугъуехьхэм, гъазэ хэмыту.

Жан срихъуащ нэху кIанэу къещэщэх нэпсым.


Гукъеуэхэм гурыфIыр къыдагъэгъуэтхэ

Афэ джанэ зыщызодзэ, сыпоув лIэщIыгъуэм.

 

ЩэныфIэныр уэ уи фэщ, зышыIэныгъэри сэ

Дзэшхуэр тхуапI, тхуалэжь щэхуурэ щIэуфаурэ

 

Бэракъ тхуэхъуну зыкъызредзэкI си натIэм,

Хъыуэ дызыпхым си Iэр  ажал лэныстэ  яхуохъу.

 

Дунейр псори зэшу зыбжырщ дэ ди уэрэдыр,

И уафэр цIыху псоми я хьэсэ зэхуэдэу. 

                                          ФIамыщ'Iауэ яуса

МафIэу мысын, ер мыгъеиныр слъэмыкIын защIэщ сэ.

Си гущIэм и макъым уримынэщхъей

 

СыIэщIэкIыныр, къэмыхъун Iуэхущ, къысхуиухахэм

Си щIыб ислъхьащ, иухар арати,  гунэджыншэныр

 

Уэрщ изыдзар псы къуий куум, умыщIэххэу, а мывэр.

КъыпэIу макъым Iун имухын къэтэджыж махуэр къэсыху

 

Iэмэнэт лъапIэ гуэру, щэху махуэ гуэру,

УкIытэгъуэу  ягъэпщкIум хуэдэу узохъумэ уэ.

 

Сигум зауэ-банэм и дуней къутэж щокIуэкI,

СыщодахащIэ уи цIэм тхылъ напэхэм зыдитым.

 

Пщыхьэщхьэ къэс а пщIыхьэпIэм зыхухызопхэж,

Си псалъэхэр щиух щIыпIэм уэ укъыщеублэ.

 

Илъэсхэм си натIэ къытрадза хъийм

Жьы ищIащ си щхьэр хьэрэмэ Iуащхьэу.

 

ЕзгъэщIрэ си плIэр Iуащхьэжь уэсылъэхэм

Ух имыIэу  жей  IэфI сыхилъафэтэмэ зэ.

А хужь нэ къуэлэн!

 

Илъэс бжыгъэ къудей фIэкIа мыщIар тпэжыжьэу жытIэу

Мы ди псэукIэ пхэнжыр щIэдукъуэдийр сыт?

 

УфIэмыщI ди яку дэлъ жыжьагъхэм сыпкIэрачыфын,

Зы псэ хуэдэу дыщытыныр илъэсхэм жьы яхуэщIын.

 

Зы жэщ жей хуэдэкъэ-тIэ зэманыр псори,

Илъэс Iэджэ икIуау щытми ди зэпэIэщIэным.

 

Пэувхэу ягъэувыIа лIым, запэщIесэ, япоувыж.

ФIэукIытэгъуэщ, фIэшынагъуэщ псэууэ защIригъэтIэн.

 

Сэ си махуэхэр сфIэзыхь мы хьэлыгъу кIанэр

ХэтIысхьауэ хэсщ шэпхъ фIыцIэу си гущIэ дыдэм

 

Зы лъэбакъуэ тчамэ дыкъэзыщIыхьхэр зэхэлъалъэнт

Хэт ищIэн, ткIунти ежьэжынт ди лъэм илъ лъэхъухэр

 

Уа, жей IэфI! Уа си анэ! КъыслъэIэс, сыгъэIуэтэж

Саущэгуащ си акъылым и зэгъэзахуэхэм

 

Уа, анэ! Уа, жей IэфI! Уа, хужь нэ къуэлэн!

Зэмыблэжыныгъэм сылъэIэстэм, хьэуэрэ сIуатэжтэм

 

Къамыл пщыIэ къысIэщIохъуэ зэу захъуэжри

Къалэшхуэ зэхэфыхьам  и унэ зэтетхэр.

 

Умыдэ уахътыуэ сиIэр уэ птемыухуамэ,

Сыхэгъэзыхь  пщIыхьэпIэхэм щыслъагъухэм нэгъунэкIэ.

 

Уи щымыIэныгъэр си гущIэ  блын щIыIэу къыщыдырещIей.

Лъы зэриубыда Iэпэщ, пщIэрэ, уи къысхуэгуфIэкIэхэр?

                                          Нэху лыдыгъуэ

Уи нэхэр си гущIэм къемыIусэ ипэ,

Истанбылри а бзу цIыкIухэри дэнэ щыIахэ?

 

Тенджызурэ си бзэм и псалъалъэ тхылъыр,

Къуэш къысхуэхъуа уэрэдхэр, дэнэ щыIахэ?

 

Си гущIэм зыкъызэщIищIауэ ит зэпыт пшэр;

Мэзыр, псышхуэр, гъагъэр дэнэ щыIахэ?

 

Нэху гуэрым и бзийуэ а уи Iэпэхэр

Анэм, шыпхъум я Iэхэр дэнэ щыIахэ?

 

Сыхьэту теуэр си хэку  и  гъыбзэ макъ къысщохъу

Зауэр, банэр, кIуэдыжыр дэнэ щыIахэ?

 

Уи нэхэр си гущIэм къемыIусэ ипэ

Гукъеуэр, гурыфIыр, пщIыхьыр дэнэ щыIахэ?

 

                                                 Гуэн щIэтIа 

Къиубыдэ уи нэхэр си гум ику дыдэм

Уи щэху езмыгъэумысын гуэн щIэтIащ си гур.

 

Къыхэшийэ уи гурыфIхэр си пщIыхьэпIэхэм

Сыуизыгуэр къудейкъым сэ, сыуэуэй защIэщ.

 

Мы къытхуиухахэр дэ зэдэдипсэупIэщи,

СыуигухэщIщ, сыуигухэхъуэщ, сыуигугъапIэщ сэ.

 

Си щIыр, си псыр, си дыгъэр уэращ.

Уи шхыр, уи псыр, уи уафэр сэращ.

 

Дыкъызэдэушащ, зы жей къыздэджейрэ пэт,

Уи япэр, уи яужьыр, уи жьыу уи щIэр сэрщ.

 

Ди зэпыпщIэныр зэпыпщIэ щIэплъкъымэ

ФIыуэ зыхэщIэ  узисыт, сыуисыт сэ уэ… 

                                            Псы гуэн 

А зи гуфIэкIэхэм къурмэн зыхуэсщIын!

Сыту пщIэ гъэкIуэд мы дыкъызхэхуар

 

Уи зы къэплъэкIэ щIэрыпс сызэщIиубыдащи,

ЗэфIхэм я плъэкIэ ар, хьэмэ зэбий къэплъэкIэ?

 

ИрекIу, иремыух ди зэхущытыкIэ щхьэ Iэтар

ЛIэщIыгъуэм хузэфIэмыкIыж Iуэхугъуэщ тIэ ар.

 

ГъущIэжауэ псы гуэнщ си гур, ныщомыпщIыхьым,

Лъагъуныгъэу пхузиIэм псэр щIат уасэу

 

Уа, си бзэгу! Си гум и сабий зеиншэ!

Уи гъуэмылэр гъыбзэуэ дунейр пхьыну...?

 

Уи нитIыр си гум и щIэубыдапIэщи

Утыкушхуэ схуохъу, схурокъу сэ ар.

 

Си пщIыхьэпIэхэр псори уэркIэ къэщIыхьащ,

Си Iупэрщ лъэмыIэсыр зэикI а уи Iэхэм.

                                       Iэм хуэуса 

Уи Iэхэм зешэкIыж, си гум ику дыдэ!

А мазэгъуэм купхъ фэплъу ириIа  Iэхэм

 

Гъатхэурэ уи Iэхэм щытIагъэ пщIыхьхэр,

Уафэрыхыу къех уэрэдхэр ешэкI уи Iэхэм.

 

А уэсу уи Iэхэм, а IупэфIэгъуыIэхэм

Жэщ, махуэ жумыIэу хуэкIуэ а Iэхэм

 

Жьыбгъэра, дзэшхуэра пызупщIыр си гъуэгу?

НыхуэкIуэм къыпэувыр дапщэ, уи Iэхэм?

 

Сухарэ мы хьэлыгъу фIыцIэ гъур бзыгъэр

СыхуэIэпхъуарэт жеIэ гум, а IупэфIэгъуыIэхэм. 

                                              ЛIэныгъэ

КъакIуэт зэгъащIи зыхэщIэт къуэкIыпIэ гукъеуэ щабэр.

Гум телъхэракъэ тIэ мылIэжын дызыщIыр?

 

ЗыппэIуздзыху нэхъри упэгъунэгъу сынохъу

Iэпхъуэныр си натIэщ, пхуэзэшыныр жьыуэ щIэтынущ си пкъым

 

Мы дуней бгынэжаифэм къыхэкI пIейтеиныр

Хэзгъэзэгъащ си пкъым щыщ дыдэм хуэдэу.

 

Псалъэм я лейщ уи зущэхуныр, гулъытэ защIэщ.

ЛIэужьыгъуэ миным хузохь, Iэджэм гур хуешэ.

 

Си пкъыр зэшэзэпIэу щIым хэхуэмэ зэгуэр

Шэкъым къыстехуар, уи къэплъэкIэ гусарщ.

 

ИтIанэ лIэныгъэр хьэщIэ къыщысхуэхъуам

Зэхэпхынур, фIым кIэлъыпхъуэж  гум и лъэ макъыращ.

 

                                       Си адэ хуэуса

МазэщIэм еплъурэ тхьэ елъэIурейт

КъыпащIыкIа къудамэщIэр псэкIэ игъейт

 

И нэпс къекIуэт, тхьэм ифIхэм я гугъу хуэпщIамэ

КхъуэщынкIэ зырихьэт гъатхэр, щIымахуэми

 

ФIэлIыкIри, гурыфIри хигуашэт и нитIым

Тхылъым хуэнэгъуджэншэт и нэ хэплъэрейхэр

 

Си анэм и къуэувапIэ махуэр езырат

ГукIэ фIыуэ илъагъут пасэрей Iэлыфбийр

 

ЩIыми псыми я фIышхуэт, лIэныгъэм хузэпэщт

КъыздырихьэкIт и лъэпкъыр, и теплъэм ар къыхэщт

 

Таурыхъ пэж игъэIуащ лъагъуныгъэкIэ, напэкIэ

И джийм хьэрэм ехыным зырибиймкIэрэ. 

 

                       ЗэзыдзэкIар Гуащокъуэ Абдулщ