Арифметическэ задачэхэмрэ упражнениехэмрэ

 

Никитин Н., Поляк Г.Б., Володина Л.Н.

Арифметическэ задачэхэмрэ упражнениехэмрэ зэрыт тхылъ

(пычыгъуэ)

ПэщIэдзэ школым и е 3-нэ классым папщIэ.

Къэбэрдей государственнэ тхылъ тедзапIэ, Налшык, 1952

Еянэ къыдэкIыгъуэр зэзыдзэкIар Иуан Пакъэ

Дамыгъэ куэд хъу бжыгъэхэмкIэ гъэбагъуэныгъэ

100-кIэ гъэбагъунэныгъэ

Зы бжыгъэ гуэр 10-кIэ, 100-кIэ н.къ. бгъэбагъуэн щхьэкIэ, зэрагъэбагъуэм нулу бгъэдэтым хуэдиз нуль бжыгъэ абы и ижьрабгъуэмкIэ бгъэдэтхэн хуейщ.

 

Ягъэбагъуэри зэрагъэбагъуэри нулкIэ щиухым и деж, абы нуль бгъэдэтым зыкIи емыплъу ягъэбагъуэри, атIанэ ягъэбагъуэмрэ зэрагъэбагъуэмрэ зэхэту нулу япытым хуэдиз къыщIэкIа произведенэм ижьрабгъумкIэ бгъэдатхэж.

 

Гъэбэгъуар щIа хъуарэ мыхъуарэ къыупщытэжын щхьэкIэ, гъэбэгъуахэр зэблагъэувыкIри щIэрыщIэу ягъэбагъуэж. Есэпыр щIа хъуамэ къащIэкIа произведенэхэр зэхуэдизу щытын хуейщ.

Дамыгъэ куэд хъу бжыгъэхэр гуэшыныгъэ

Зы дамыгъэ хъу бжыгъэм хуэгуэшыныгъэ

Дэ дгуэш бжыгъэм ягуэшкIэ йоджэ. Дэ зыхуэдгуэш бжыгъэм зыхуагуэшкIэ йоджэ. Бгуэша иужькIэ къыщIэкI бжыгъэм  лъыскIэ йоджэ.

 

Гуэшыр хъуарэ мыхъуарэ къыупщытэн щхьэкIэ зыхуагуэшыр лъысымкIэ гъэбагъуэжын хуейщ. Гуэшыр тэмэму щIа хъуамэ, произведенэм къыщIэкIын хуейщ ягуэшыр.

 

Гъэбэгъуар хъуарэ мыхъуарэ къыупщытэжын щхьэкIэ,  произведенэр гъэбагъуэгъухэм ящыщ зым хуэгуэшын хуейщ. Есэпыр тэмэму щIа хъуамэ, лъысым къыщIэкIын хуейщ адрей гъэбэгъуэгъур.

Дамыгъэ куэд хъу бжыгъэм хуэгуэшыныгъэ

100-м хуэгуэшыныгъэ

Бжыгъэр нулхэр зыбгъэдэт единицэм хуэбгуэшын щхьэкIэ зыхуагуэшым нулу бгъэдэтым хуэдиз цифрэ абы и ижьырабгъумкIэ еуэжын хуейщ. Къэнэжа бжыгъэр лъысыращ, зэуэжа бжыгъэр – къыдэхуэрщ.

                                            ГукIэ ящIын хуей задачэхэр

                                                         (щапхъэ)

1294. Сэ бжыгъэ къэзгупсысащ, абы хэслъхьащ 42 икIи къыщIэкIащ 96. Сыт хуэдэ бжыгъэ сэ къэзгупсысар?

1301. Шыр мажэ секундым м.3 и псынщIагъыу. Сыт хуэдиз и жыжьагъ ижын абы зы дакъикъэм? Дакъикъи2-м?

1371. Псы пэгун 240 зэрыхуэ чеишхуэм кранткIэ псы из ящIащ сыхьэти6-м. И щIэм псыр иж щыхъум ар сыхьэти 8-кIэ из ящIыфу хъуащ. Псы пэгун дапщэ ижрэт абы и щIэмкIэ сыхьэтым?

1373. УнэгуащитIым зэхэту къащэхуащ мэракIуэ кг. 8. Зым а къащэхуам щIитащ сом 60, адрейм сом 36. МэракIуэ килограмм дапщэ лъысыну дэтхэнэрей унэгуащэми?