Зощенко Михаил

Зощенко Михаил (1895 – 1958) урыс тхакIуэ цIэрыIуэщ, абы и къалэмыпэм къыщIэ­кIауэ дунейм къыте­хьащ тхылъи 130-м щIигъу, абыхэм щызэхуэхьэсащ хъыбар, фель­етон, комедие, нэ­гъуэщI тхыгъэ зэмы­лIэу­жьыгъуэ куэд дыдэ. Ахэр щыхьэт тохъуэ тхакIуэр егъэлеяуэ зэрынабдзэгубдзаплъэм, и бзэр зэрыжаным, и псалъэр зэрышэрыуэм, и гурыщIэр зэрыкуум.

                                     Къэрмокъуэ Хьэмид     

                           УсакIуэ

 А усакIуэм и цIэ-унэцIэр сигу ихуакъым  ноби. И унэцIэр Овчинниковт. И цIэр сщыгъупщэжыххэнутэкъым – Иван.

Тхьэмахуэ зэхуакум щэнейрэ къакIуэрт ар си деж. Къызэуасэри, махуэ къэс къакIуэ хъуащ.

Пэшым къыщIыхьэрт, си пащхьэ къиувэрти, усэ къысхуеджэрт.

- Си усэр зыгуэрым схутребгъадзэркъэ, – къызэлъэIурт, ар зэрысхузэфIэкIынум шэч къытрихьэртэкъыми.

Жэуап щезмытым деж гъуэлъыпIэм итIысхьэрти, хущхьэрт, щатэрт.

- Усэным сыкъыхуалъхуащ сэ, сызэрысабий лъандэрэ сотхэ, – жиIэрт.

Сыт жесIэнт: щIагъуэтэкъым и усэхэр.

- Рифмэм хуэныкъуэщ уи усэхэр, – жесIамэ, зигъэгусэрт.

- Рифмэм сыхэзагъэркъым, аращ сытеплъэ щIэмыхъур, – жиIэрт.

ЩIалэм и уситI-щы редакцэм схьащ.

- ПIахакъэ? – къызэупщIащ щIалэр.

- СIахакъым.

- Щхьэусыгъуэ ящIыр сыт?

- ПIамыхынумэ, щхьэусыгъуэ ягъуэтынкъэ?

- Къэздыгъуа я гугъэ? Iэбэлъабэм сыщыщкъым сэ, лъэпкъ узыншэ сыкъыхэкIащ.

КъыскIэлъыкIуэ зэпытти, усакIуэр къысIэ­щIэужэгъуащ. Си щхьэр щIызигъэхьауэ жыпIэ хъунущ. МазитIкIэ скIэрыкIакъым, къызэуасэри.

Зымахуэ къэкIуащи, и Iупэр зэтехьэжыркъым:

- Си усэхэр трамыдзами, мыр традзэнкъэ! – жеIэри.

- Сыт зищIысыр? – сеупщIащ.

- Поэмэ къысIэщIэтхыхьащ. МахуитIкIэ се­лIэ­лIащ поэмэм, си фэр ирихащ.

Поэмэм седжащ – зыри хэзгъуэтакъым.

- ПыкI усэным, – жесIащ. – ПыкIи, лажьэ.

- Сыт сыбгъэщIэнур? Мывэр зэпысхынт, лэ­жьапщIэ къызататэмэ.

ЛэжьапIэ къыхуэзгъуэтащ. МазэкIэ къытехьакъым дунейм, и IэщIагъэм дихьэха хъунти.

Мазэ хуэдэ дэкIауэ къэкIуащ. Си пащхьэ къиувауэ зегъэтхьэмыщкIафэ.

- УсэмкIэ згъэзэжын хуей хъунущ, – жиIащ щIалэм.

- Сыт щхьэкIэ? – згъэщIэгъуащ. – ЛэжьапIэ хъарзынэ къыпхуэзгъуэтащ – уахэзагъэркъэ?

- Сахозагъэ, – жиIащ щIалэм. – Къызатыр ма­щIэщ, схурикъуркъым.

Щезгъэжьэжым, къызэлъэIуащ:

- Сомищ къызэт. СымэжэщIалIэщ. Лэжьа­пщIэм срикъуркъым. Аращ усэм зыщIесты­жынур.

Сомищ сIихри, ежьэжащ щIалэр. ЩIыхуэм дэ­кIуэдащ щIалэр – афIэкIа къыкъуэкIыжа­къым.

 

 ЗэзыдзэкIар Къэрмокъуэ Хьэмидщ